Imieniny Andrzeja

Andrzej ma w kalendarzu 15 dni imienin – od 6 stycznia do 10 grudnia. Pełna lista poniżej.

Daty imienin Andrzeja

Najczęściej Andrzeje świętują 30 listopada – w dzień św. Andrzeja Apostoła. To jedna z najbardziej rozpoznawalnych dat w kalendarzu, bo poprzedza ją wieczór andrzejkowych wróżb. Pozostałe czternaście dat upamiętnia innych świętych i błogosławionych noszących to imię.

Znaczenie i pochodzenie imienia Andrzej

Andrzej wywodzi się z greckiego Andréas, utworzonego od słowa anḗr (dopełniacz andrós) – „mężczyzna”. Imię rozumie się więc jako „mężny” albo „męski”. Do Polski trafiło wraz z chrześcijaństwem, przez łacińską formę Andreas. Najstarszą polską postacią imienia jest Jędrzej – z charakterystyczną samogłoską nosową na początku. Forma Andrzej, bliższa łacinie, z czasem zyskała przewagę, ale Jędrzej przetrwał jako osobne imię i w nazwach miejscowości, takich jak Jędrzejów.

Zdrobnienia i warianty

W Polsce najczęściej mówi się: Andrzejek, Andrzejuś, Jędrek, Jędruś i Jędrzejek. Żeńska forma imienia jest w Polsce praktycznie nieużywana; w wielu krajach jej rolę pełni Andrea – choć we Włoszech to imię męskie.

Odpowiedniki w innych językach: Andrew (angielski), André (francuski), Andreas (niemiecki), Andrea (włoski), Ondřej (czeski).

Patroni

Najważniejszym patronem jest św. Andrzej Apostoł, brat św. Piotra, rybak z Betsaidy. Według Ewangelii św. Jana był wcześniej uczniem Jana Chrzciciela i jako jeden z pierwszych poszedł za Jezusem, dlatego w tradycji wschodniej nazywa się go „Pierwszym Powołanym”. Według przekazu poniósł śmierć męczeńską w Patras, na krzyżu w kształcie litery X, nazywanym dziś krzyżem św. Andrzeja. Jest patronem Szkocji – ukośny krzyż widnieje na jej fladze.

Drugą ważną postacią jest św. Andrzej Bobola, jezuita i męczennik z XVII wieku, jeden z patronów Polski. Jego wspomnienie przypada 16 maja. 10 listopada Kościół wspomina z kolei św. Andrzeja Avellino, włoskiego zakonnika i kaznodzieję. Z ziemiami polskimi związany jest też pustelnik św. Andrzej Świerad, czczony wspólnie ze swoim uczniem Benedyktem.

Popularność w Polsce

Andrzej od dziesięcioleci należy do najczęściej noszonych imion męskich w Polsce. Szczególnie chętnie nadawano je chłopcom w drugiej połowie XX wieku, dlatego wielu solenizantów to dziś ojcowie i dziadkowie. Wśród najmłodszych imię pojawia się rzadziej, ale wciąż jest powszechnie rozpoznawalne – choćby dzięki andrzejkom, o których słyszał niemal każdy.

Znane osoby o imieniu Andrzej

Andrzej Wajda – reżyser, laureat honorowego Oscara za całokształt twórczości
Andrzej Sapkowski – pisarz, autor sagi o wiedźminie
Andrzej Seweryn – aktor teatralny i filmowy
Andrzej Zaucha – piosenkarz jazzowy i estradowy
Andrzej Stasiuk – pisarz i eseista

Imieniny Andrzeja w tradycji

Wieczór 29 listopada, wigilia św. Andrzeja, to andrzejki – jeden z najbardziej znanych polskich wieczorów wróżb. Dawniej wróżyły głównie niezamężne dziewczęta, ciekawe imienia przyszłego męża albo tego, która pierwsza stanie na ślubnym kobiercu. Lano wosk przez ucho klucza do zimnej wody i odczytywano kształt jego cienia, ustawiano buty od ściany do progu, liczono sztachety w płocie. Chłopcy mieli swoje wróżby w katarzynki, wieczorem 24 listopada. Przysłowie mówi: „Na świętego Andrzeja dziewkom z wróżby nadzieja”. Dziś andrzejki to zabawa dla wszystkich, często ostatnia większa impreza przed adwentem.

Życzenia dla Andrzeja

Andrzeju, niech Ci się darzy jak rybakowi, który zarzucił sieć we właściwym miejscu – pełnych sieci, spokojnej wody i dobrej załogi obok. Sto lat!

Panie Andrzeju, z okazji imienin życzę, by wszystkie andrzejkowe wróżby spełniały się wyłącznie w lepszej wersji. Wszystkiego najlepszego!

Więcej propozycji znajdziesz w zbiorze życzeń imieninowych.

Najczęstsze pytania

Kiedy są imieniny Andrzeja?: 6 stycznia, 19 stycznia, 4 lutego, 12 kwietnia, 27 kwietnia, 13 maja, 16 maja, 12 lipca, 16 lipca, 17 lipca, 21 lipca, 1 listopada, 10 listopada, 30 listopada i 10 grudnia. Najpopularniejsza data to 30 listopada.
Jakie są zdrobnienia imienia Andrzej?: Najczęściej Andrzejek, Andrzejuś, Jędrek i Jędruś.
Czy Andrzej i Jędrzej to to samo imię?: Tak, oba pochodzą od greckiego Andréas. Jędrzej to starsza, staropolska forma, która dziś funkcjonuje jako osobne imię.